कञ्चनपुर– शुक्लाफाँटा नगरपालिका–८ नौखरीका व्यावसायिक तरकारी किसान महादेव चौधरीले यस वर्ष पहिलोपटक ‘ट्रु पोटेटो सिड’ (TPS) प्रविधिबाट आलुखेती सुरु गरेका छन् । आलुको बिँडाबाट प्राप्त वास्तविक बियाँ प्रयोग गरी नर्सरीमा बिरुवा उत्पादनपछि खेतमा सारेर रोपाइँ गरिएको उनको यो अनुभव स्थानीय तहमा पनि निकै चासोका साथ हेरिएको छ ।
चौधरीका अनुसार TPS प्रविधिबाट तयार हुने बिरुवा रोगप्रतिरोधी, स्वस्थ र बढी उत्पादन दिने भएकाले यसलाई प्राथमिकता दिएका छन् । “पहिले बियाँ रोपेर वेर्ना बनायौँ, त्यसपछि खेतमा सारेर रोप्यौँ । यसले आगामी वर्ष रोगमुक्त र उच्च गुणस्तरको बीउ उत्पादनमा मद्दत गर्नेछ,” उनले बताए ।
करिब एक दशकदेखि व्यावसायिक सागसब्जीखेतीमा संलग्न चौधरीका लागि त्एक् विधि बियाँ उत्पादन तर्फको नयाँ यात्रा हो । आधुनिक आलु उत्पादन प्रविधि अपनाउँदा लागत घट्ने, रोगको जोखिम कम हुने र उत्पादन वृद्धि हुने उनले बताए । हाल उनले दुई कट्ठा क्षेत्रमा TPS विधिबाट तयार पारिएका बिरुवा रोपे छन् ।
उनको लक्ष्य आगामी वर्ष उत्पादन भएको मूल बीउ प्रयोग गरी दश कट्ठामा रोगमुक्त आलु बीउ उत्पादन विस्तार गर्ने छ । TPS बाट उत्पादन हुने बीउको बजार मूल्य उच्च हुने भएकाले आम्दानीमा उल्लेख्य वृद्धि हुने चौधरीको अपेक्षा छ ।
चौधरीले आलुसँगै काउली, गोलभेँडा, खुर्सानी, बन्दागोभी, तिते करेला, काँक्रा, लौका, फर्सी र तने बोडी गरी करिब दश कट्ठामा विविध तरकारीखेती गर्दै आएका छन् । यसबाट उनले वार्षिक सात लाख रुपैयाँभन्दा बढी आम्दानी गरिरहेका छन् ।
“TPS आलुखेतीलाई भविष्यमा बीउ उत्पादन तथा आधुनिक तरकारी व्यवसाय विस्तारको आधारका रूपमा लिएको छु,” चौधरीले भने, “उत्पादन भएको बीउ व्यावसायिक किसानलाई उपलब्ध गराउने योजना छ ।”
उनका अनुसार पहिलो पुस्ताको त्एक् बीउ प्रयोग गरी खेती गर्दा उत्पादन वृद्धि हुने मात्र होइन, सो बीउलाई करिब छ वर्षसम्म पुनः बीउका रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ । बाह्य जिल्लाका किसानबाट यो प्रविधि सिकेपछि चौधरीले यसलाई आफ्नै क्षेत्रमा प्रायोगिक रूपमा विस्तार गर्ने लक्ष्य लिएका छन् ।
